Nijst.org

Open deuren intrappen mag dan wel geen pijn doen, als serieuze economist maak je jezelf daar toch een beetje belachelijk mee.

De Standaard – Geloof bepalend in studiekeuze:
De 18-jarigen die van een katholieke middelbare school komen, kiezen eerder voor een katholieke hogeschool of universiteit.
Terwijl de kerken leeglopen, is in het onderwijs het geloof nog steeds springlevend. Dat blijkt uit een studie van de economisten Stijn Kelchtermans en Frank Verboven (KU Leuven).

Zij kwamen tot de vaststelling dat 87 procent van de studenten in katholieke hogescholen en universiteiten uit een katholieke school komt. Voor het volledige hoger onderwijs geldt dat 75 procent van de studenten uit een katholieke school komt.

Imagine my shock.

En er is meer. Jongeren kiezen voor die hogeschool of universiteit precies omdat die katholiek is. Dat blijkt uit hun sterke (hypothetische) bereidheid extra te betalen om in een katholieke instelling te zitten.

Volgens mij zijn studenten (hypothetisch (sic)) bereid meer geld (van hun ouders) op tafel te leggen om in de instelling te mogen zitten die hen de beste garanties op een mooie toekomst geeft, die de beste naam heeft, die hen het meest aangeraden wordt, die hen het beste ondersteunt… En omwille van historische redenen heeft de KUL, want dat bedoelen ze met die katholieke instelling, op dat vlak voor vele opleidingen de beste troeven in hand. Maar aangezien ik geen cijfers kan laten zingen en die economisten wel, zal het wel met god de vader te maken hebben.

In welke mate studenten bereid zijn om een hoger inschrijvingsgeld te betalen, is de uitgangsvraag van het hele onderzoek. De Leuvense economisten wilden op die manier achterhalen hoe de welvaart verandert als de kostprijs verhoogt.

Steekt het licht in de auto aan en draait zich om naar de andere passagiers bijvoorbeeld in een piepkleine Yaris in Ierland. Is iedereen nog mee? Want achterhalen hoe de welvaart verandert als de kostprijs verhoogt, dat is niet gemakkelijk omdat het blijkbaar met godsdienst te maken heeft.

De levensbeschouwelijke band tussen de secundaire school en het hoger onderwijs bleek voor de studenten een belangrijk criterium. ,,Dat toont aan dat er sterke banden zijn tussen de levensbeschouwelijke netwerken”, schrijven Kelchtermans en Verboven.

In de pol & soc en in de geschiedenis zouden ze zo’n proces de restanten van de verzuiling noemen. Maar je moet daarvoor dat niet gestudeerd hebben, een mens kan ook gewoon Het Belgisch Labyrint van Geert van Istendael lezen, 200 pagina’s, niet teveel moeilijke woordjes en het leest als een trein. Die legt daarin uit waarom de Christelijke mutualiteiten nog altijd zo dominant zijn in een ontkerkelijkt land als België. Als we nu toch bezig zijn met parallellen te trekken dan kunnen we dat evengoed ook daar doen.

De onderzoekers nemen ook de mobiliteitskosten van de studiekeuze in rekening. Dat is niet alleen de prijs van het transport zelf, daarin zit ook de verloren tijd.

Als die kosten verhogen, dan betekent het niet dat studenten massaal uit het hoger onderwijs wegblijven. Zo blijkt uit de studie. Wel zouden ze een andere opleiding in een andere hogeschool of universiteit kiezen. ,,Als er bijvoorbeeld in West-Vlaanderen geen hoger onderwijs meer zou zijn, dan zouden nog steeds evenveel West-Vlamingen aan hoger onderwijs beginnen. Ze kiezen gewoon een andere opleiding.”

Wow, studenten die willen voortstuderen zijn bereid om over de provinciegrenzen te kijken zodat ze ver genoeg van de ouderlijke woonst moeten studeren en dus op kot mogen gaan. Knijpt van ongeloof twee tellen de ogen dicht.

Kelchtermans trekt de parallel met een hoger inschrijvingsgeld. ,,We gaan ervan uit dat er evenveel studenten zouden zijn bij een lichte verhoging van het inschrijvingsgeld, alleen zitten ze eventueel in een andere opleiding.”

Doet terug de ogen open en herkent de wereld niet meer. Dus omdat West-Vlamingen nog zouden voortstuderen ook al zou er geen hoger onderwijs meer in hun provincie zijn, zouden er bij een lichte verhoging van het inschrijvingsgeld er evenveel studenten voortstuderen? Is iedereen nog mee?

Die hogere kosten hebben een negatief effect op de individuele welvaart – een student is gelukkiger met zijn eerste keuze. Maar ze hebben een positief effect op de collectieve welvaart, want het verhoogt de inkomsten van de overheid.

Tiens, ik wist niet dat die van Leuven voor de inperking van de individuele welvaart waren.

Kelchtermans en Verboven hebben berekend dat bij een verhoging van het inschrijvingsgeld met zo’n 1.000 euro, de samenleving er meer op vooruit gaat dan individuele studenten zijn geschaad. ,,Als we het algemeen bekijken, dan doet de collectieve samenleving een goede zaak bij een dergelijke verhoging.” De inkomsten zijn namelijk groter dan de verliezen.

Nu bedraagt het inschrijvingsgeld in een hogeschool of universiteit tussen de 500 en 550 euro.

Ik hoop dat die economist een kleine pagadder of twee heeft en dat zij hem ook een lichte verhoging van 200 % van hun weekgeld voorstellen. Dat is misschien negatief voor zijn individuele welvaart, maar positief voor de collectieve welvaart van de collectieve samenleving.

Wat die onderzoekers bedoelen is dat studeren eigenlijk toch nog altijd voorbehouden is aan de middenklasse en hogere klassen. Die mensen zullen op geen euro kijken om de toekomst van hun kroost veilig te stellen. Het hoger onderwijs, de KUL dus, zou zot zijn om dat niet uit te buiten. Want de studenten zijn er voor de universiteit natuurlijk en niet omgekeerd? Ah, neen wacht, dat was met een te bezwerend vingertje.

De collectieve samenleving, pipo’s.