Archive for August, 2011

≈ dS Weekblad en bewerkte artikels

“Good writers borrow from other writers. Great writers steal from them outright.”

The West Wing, S04E02

Iedereen die op een redactie werkt, is er wellicht mee vertrouwd: Je krijgt een fotokopie van een artikel uit een buitenlandse krant of magazine waar “Even overleggen” op is gekrabbeld door een coördinator of een hoofdredacteur.

Dat is de oorsprong van veel artikels in magazines of weekendbijlagen van kranten. Het gaat vaak om de zogenaamde ‘tijdloze’ verhalen die ergens anders worden opgepikt en dan vertaald en/of bewerkt al dan niet met bronvermelding. Als je een beetje de buitenlandse kwaliteitspers volgt, heb je vaak een déjà vu gevoel bij het lezen van Vlaamse magazines en kranten.*

Bij dS Weekblad is dat niet anders. Zo gaat het coververhaal over dat een ouder de ontwikkeling van zijn kinderen kan schaden door ze krampachtig gelukkig willen te maken. Het stuk verwijst onder meer naar een “ophefmakend artikel” in The Atlantic.

Het is er in dS Weekblad duidelijk op geïnspireerd, maar de journaliste in kwestie heeft artikel niet zo maar vertaald. Er komen nog 3 andere bronnen en 2 experts in het artikel voor. Zo zou journalistiek meer moeten zijn.**

Soms is er geen tijd of ruimte voor een dergelijke grondige herwerking en is het item in kwestie grondig vertaald of ingekort. De reden is simpel. Om een item op papier te publiceren zijn er veel meer mensen nodig dan wanneer het online wordt gezet.

In het beste geval heb je een journalist, een eindredacteur, een corrector, een layouter, een zetter, iemand die de kleuren van de inkt kalibreert voor het papier, een drukker en een drukpers die al gauw tientallen miljoenen euro kost. Bovendien zijn er dan nog ondersteunende diensten zoals de distributie, sales, marketing, abonnementendienst, etc…

Om die complexe economie van productie en distributie van informatie in stand te houden, moeten er keuzes worden gemaakt. En vaak betekent dat je als journalist je wel heel erg moet ‘inspireren’ op andermans werk.

In een ideale wereld zou je voor iedere reportage ter plaatse kunnen gaan, maar die investeringen zijn vaak economisch niet verantwoord. Een letterlijke vertaling betekent auteursrechten en kost snel honderden euro’s. Het is vaak goedkoper om een eigen journalist een nieuw stuk over hetzelfde onderwerp te laten maken. En daardoor komt het dat afschrijven een realiteit is in de print. Met middelmatige journalistiek als resultaat.

Het probleem zou een stuk eleganter kunnen worden opgelost, mocht je in de print kunnen linken (en je lezers vlot meertalig zijn) zoals online. Dan zou je er gewoon uit kunnen citeren en naartoe verwijzen, eventueel aangevuld met extra informatie. Niets houd je tegen om in dit ‘blogformat’ ook nog eens rond te bellen.

Maar dat zit er precies niet in. Online nemen printmedia vaak gewoon de manieren van papier over. Niet linken, geen of weggemoffelde verwijzingen naar de concurrentie en vooral doen alsof we zelf het warm water hebben uitgevonden.

* Misschien nog een tip voor studenten journalistiek: Iedere journalist en dus ook hoofdredacteur heeft een dada. De een leest The Economist van voor naar achter. De ander gaat nergens heen zonder zijn exemplaar van The Financial Times of The New Yorker. Doe jezelf een plezier, vind zo snel mogelijk uit wat het favoriete leesvoer is van je stagebegeleider. Dat kan de introductie vergemakkelijken.

** Voor alle duidelijkheid, DS Weekblad is goed. Hier en daar moet er nog aan worden gevijld en ik vind dat er wel sterkere stukken of toch items met iets meer actualiteitswaarde in staan die de hoofdrol op de cover verdienden. Maar wellicht zal het magazine wel in den treure “gefocustgroept” zijn geweest. In ieder geval hoe meer goede journalistiek, hoe beter.

August 28th, 2011  |  Published in ≈ Terzijdes
Tags:

≈ #lezenswaardig

Op de recente Barcamp Ghent heb ik een korte presentatie gegeven over de longform-beweging in de (Angelsaksische) online journalistiek. Ongeveer samen de doorbraak van tools zoals Instapaper en Read It Later, is het delen van langere reportages of andere vormen van kwaliteitsjournalistiek een stuk populairder geworden.

Zo werden interessante, lange items op twitter gedeeld met de hashtag #longreads. Ondertussen is dat zo populair geworden, dat er verschillende sites zijn ontstaan die exclusief gewijd zijn aan longform-journalistiek: longform.org, longreads.com, byliner.com.

De zichtbaarheid van Nederlandstalige reportagejournalistiek is online redelijk beperkt. Zo is er nog geen longform-tag. Daarom had ik op Barcamp voorgesteld dat we vanaf nu interessante, langere items op Nederlandstalige sites zouden kunnen delen op Twitter met de hashtag #lezenswaardig. (Van mij part mag dat ook een andere hashtag zijn.) Ik had de twitter-account — @lezenswaardig — geregistreerd en zou die interessante links daarop verzamelen. Dat is een belofte die ik niet heb nakomen.

Het was voor mij ten eerste een slecht moment om dat project te lanceren. Het was zeer druk op professioneel vlak en ik ben kort na Barcamp naar Portugal op vakantie vertrokken. Bovendien is het aanbod van stukken online erg beperkt. De markt is erg klein. Als ik terug ben van de VS ga ik het nog eens proberen.

Ik wil in de eerste plaats een manier vinden om interessante journalistiek te vinden van Nederlandstalige media. Het is niet de bedoeling om daar een soort cultuurpaus te vinden. Er is veel gekanker over de kwaliteit van de journalistiek. Dat is geregeld terecht, maar gebruikers zijn zelf ook niet zonder zonden. De manier waarop nu wordt gemeten, maakt geen ondertussen tussen een item over de derrière van Pipa of een uitgebreid relaas van de eerste onderhandelingen tussen Elio Di Rupo en Bart De Wever.

Zoiets mondt uit in de tirannie van de pageview en zorgt voor heel wat oppervlakkig nieuws. Mediabedrijven gaan pas meer gestofeerde stukken online publiceren als ze merken dat er een markt voor is. Wanneer items specifiek worden gedeeld met de bedoeling om diepgaande journalistiek te signaleren, wordt dat extra engagement een beetje meer meetbaar.

Dus in plaats van verzuurd te reageren op Twitter en op Facebook waarom nieuwssites weeral over de derrière van Pipa schrijven, is het misschien beter er een ander stuk met meer diepgang te delen. Dat is een veel effectievere guerilla-tactiek.

Gegroet,
Stijn F. van het, eh, Quality Journalism Liberation Front.

August 22nd, 2011  |  Published in ≈ Terzijdes
Tags: , ,

≈ Over een verloving, een carrièreswitch en jetlag

Bon, het is hier kwart na 5 in de morgen in San Francisco. En ik ben klaarwakker dankzij de jetlag. Ik ben hier gisteren of eergisteren, afhankelijk van de tijdzone, gearriveerd voor een persreis bij enkele bedrijven in Silicon Valley.

Ik ben nogal gedesoriënteerd, maar dat is misschien het ideale moment om deze site weer eens wat leven in te blazen met wat huishoudelijke mededelingen. 2011 is nu al een zot jaar.

Ten eerste, ik ben verloofd! Ik weet eigenlijk niet goed wat ik moet zeggen. Omdat als ik erover begin, er zo veel wil vertellen. Maar dit is hier noch het beste medium, noch het geschikte publiek voor een dergelijk ellenlang exposé. Laten we het hier ophouden: In de zomer van 2012 ga ik trouwen met iemand die ik niet meer uit mijn leven zou kunnen wegdenken.

Ten tweede, mijn schrijfsels verschijnen nu ook op dode bomen. Sinds begin augustus ben ik officieel redacteur voor Trends Magazine (financieel-economische berichtgeving). Mijn sector is de retailsector, maar ik word ook ingeschakeld voor ICT (vandaar de trip naar San Francisco) en media.

Afgelopen maanden kon je al stukken van mij in Trends lezen, toen was er nog een overgangsfase waar ik mijn functies bij de webredactie aan het overdragen was.

Het is geen gemakkelijke beslissing geweest. Ik had er een job die geen dag dezelfde was, met toffe collega’s en veel vrijheid. Maar het afgelopen jaar was er iets aan het knagen. Misschien komt het omdat ik de 30 zie naderen.

In de 3,5 jaar dat ik werk, heb ik steeds tussen 2 verschillende stoelen gezeten. Ik was journalist, maar ook iemand die ‘iets met internet’ deed. Dat is nog steeds de beste omschrijving denk ik. Dat was een tijd goed te combineren, en ik heb de voorbije jaren al sukkelend enorm veel ervaring opgedaan. Ik kon mijn journalistieke vaardigheden bijschaven en leerde ook zaken zoals nieuwe functionaliteiten bedenken voor ons cms.

Maar op een bepaald moment bots je op je grenzen. Ik vond van mezelf dat ik niet meer beter werd, dat ik minder bijleerde. Eigenlijk wist ik al sinds vorige zomer dat ik een keuze moest maken. Ofwel leg ik me toe op de journalistiek, ofwel verdiep ik me verder in product- en projectmanagement. Zo’n beetje aanmodderen en af en toe iets oppikken is geen optie. Door een gebrek aan focus blijven er te veel zaken liggen, en verlies je momentum en je passie.

Afgelopen herfst werd dat besef nog een stuk groter. Door enkele wissels aan de top, kreeg ik onverwacht de verantwoordelijkheid over de Nederlandstalige magazinesites. Het is een bevreemdende ervaring om opeens te moeten beslissen over de vakantieplannen van een 8-tal collega’s.

Ik had vanaf het begin gezegd dat ik dat op voorlopige basis wilde doen. Omdat ik niet echt zeker was of ik dat operationeel wel zou kunnen bolwerken. Dat ging redelijk, al ik had niet echt het gevoel dat ik de zaken een niveau hoger kon tillen.

Het status quo handhaven, dat kon ik. Maar op korte termijn een nieuwe dynamiek ontketenen, lag buiten mijn mogelijkheden. Misschien dat het na een jaar ervaring (lees: aanmodderen), wel zou lukken om een versnelling hoger te schakelen. Zo’n functie mag echter geen stageplaats zijn, zeker niet in deze sector en op dit moment. Slotsom: ik deed het graag, maar ik vond dat ik er niet klaar voor was.

Daarom heb ik rond het jaareinde gezegd dat ik er geen probleem mee zou hebben om een stap terug te zetten. Gelukkig is er een snel een opvolger gevonden die op alle vlakken stukken beter is dan ik. Bovendien klikte het nog ook en kon ik mijn coordinerende bevoegdheden snel ovedragen. Het resultaat mag er zijn.

De magazinesites groeien sterk en operationeel staan we er veel beter voor. De afgelopen maanden zijn er fouten gemaakt, en er is nog lange weg af te leggen. Maar als ik kijk naar de progressie die er is gemaakt, kan je niet anders dan erg optimistisch zijn. De sites hebben weer een toekomst en dat is het belangrijkste.

Maar persoonlijk bleef het knagen. Ik kan namelijk niet makkelijk kiezen, en ik zeg ook niet graag neen. Ik bleef nog steeds zweven tussen het journalistieke en de technische kant van de zaken. En ik vond dat ik op beide vlakken te lang ter plaatse bleef trappelen.

En op dat moment kreeg ik het aanbod te verhuizen naar Trends Magazine. Dat was nogmaals geen gemakkelijke beslissing. Maar als ik echt moet kiezen tussen een stuk schrijven of morrelen aan een cms, dan ligt mijn hart toch bij de journalistiek. En zolang ik op de webredactie zou blijven zitten, zou ik mezelf niet kunnen beheersen om mij met de technische kant van de zaak bezig te houden, te bemoeien.

Nu kan ik mij op het journalistiek toeleggen, want ik moet nog erg veel leren. Dat gaat van contacten leggen en inlezen tot leren een boekhoudigkundige balans en een jaarrekening analyseren. Dat was even wennen en het is ook gedeeltelijk een reden voor de lange radiostilte op deze site.

De overstap betekent niet dat ik online journalistiek loslaat. Bij Trends zijn de muren tussen print en online grotendeels gesloopt. Iets wat bij andere redacties niet altijd het geval is. En hoewel we door onze beperkte ploeg het niet altijd gemakkelijk hebben, proberen we toch iedere dag online ook meerwaarde te bieden.

Ik heb nog belachelijk weinig ervaring, en ben dus ook niet echt geschikt om veel carrière-advies te geven. Maar laat ik dat toch doen: Vroeg of laat weet je waar je echt naar toe wil. En dat moet je durven beslissen.

Eerlijk, er komt veel toeval bij te kijken en het is af en toe erg frustrerend. Maar voor mij is het goed uitgedraaid. Ik sta voor 2 enorme avonturen.

Dit wordt genieten.

(De carriereswitch heeft ook gevolgen voor deze site, maar dat is voor een andere post. Binnenkort. Beloofd.)

August 21st, 2011  |  Published in ≈ Terzijdes
Tags: ,

Filmpjes

Recente items


Over mezelf

Welkom op de persoonlijke website van Stijn F. Ik heb geschiedenis gestudeerd aan de Universiteit Gent en ik werk als journalist voor het financieel-economische weekblad Trends. Ik schrijf voornamelijk over technologie(bedrijven) en supermarkten.

Contact: stijnf apenstaart gmail punt com